Hipospadias (Peygamber Sünneti) Tedavisi: Belirtiler, Tanı, Cerrahi ve İyileşme

Kısa özet: Hipospadias; üretra ağzının penisin alt yüzünde yerleşmesi ve sıklıkla penil eğrilik (chordee) ve sünnet derisinin yarım kapüşon görünümü ile seyreden doğumsal bir durumdur. Tedavide altın standart cerrahi onarım (oroplasti/üretraplasti) olup ideal yaş 6–18 ay aralığıdır. Amaç; doğru işeme, düz bir penis ve doğal görünümdür.

Hipospadias nedir?

• Yerleşim: Glanüler/koronal (uç bölge), şaft (orta), penoskrotal, skrotal veya perineal (ileri) olabilir.

• Eşlik edebilen durumlar: Penil eğrilik (chordee), inmemiş testis, kasık fıtığı.

• Önemli not: Sünnet hipospadiaslı çocuklarda ameliyat öncesi yapılmamalıdır; çünkü onarımda sünnet derisi greft/flap olarak gerekebilir.

Ne zaman tedavi edilmeli?

• İdeal dönem: 6–18 ay (çocuğun psikolojik ve dokusal iyileşme avantajı en yüksek).

• Daha geç yaşlarda da cerrahi mümkündür; ancak küçük yaşta yapılan onarım işeme ve kozmetik sonuçları açısından avantajlıdır.

Tanı ve değerlendirme

• Fizik muayene esastır: Meatusun yeri, penil eğrilik, sünnet derisi yapısı değerlendirilir.

• Görüntüleme/ek testler: Genellikle gerekmez; iki taraflı inmemiş testis, şüpheli genital yapı veya ciddi eğrilikte ilgili branşlarla iş birliği yapılır.

• Aile bilgilendirmesi: Tuvalet eğitimi öncesi onarım ve ameliyat sonrası bakım adımları anlatılır.

Cerrahi tedavi: Hedefler ve teknikler

Hedefler:

1. Üretra ağzını glans ucuna taşımak,

2. Eğriliği düzeltmek,

3. Doğal görünüm ve tek hatlı işeme sağlamak.

Sık kullanılan yöntemler (örnekler):

• TIP (Snodgrass) üretrplasti: Distal/orta hipospadiaslarda en sık uygulanan yöntem.

• MAGPI/Mathieu gibi distal olgulara uygun teknikler.

• Onlay flap/tübülerize flep ya da iki aşamalı (Bracka) onarım: Proksimal/ileri vakalarda tercih edilir.

• Eğrilik düzeltme (dorsal plikasyon/rezeksiyon): Gereken olgularda eş zamanlı yapılır.

Anestezi ve yatış: Genel anestezi altında, çoğu çocuk günübirlik veya 1 gece hastanede kalır.

Ameliyat sonrası bakım

• Kateter/stent: Cerrahinin tipine göre 5–10 gün kalabilir; çekildikten sonra işeme akışı değerlendirilir.

• Pansuman: İlk günler hassas bölge bakımı; çift bez tekniği (bebeklerde) hijyen sağlar.

• Ağrı/spazm kontrolü: Hekimin önerdiği ağrı kesici ve gerekirse mesane spazmını azaltan ilaçlar.

• Aktivite: İlk hafta travmadan kaçınma; bez değişimi/temizlik özenle yapılır.

• Kontroller: İlk hafta ve kateter çekiminde; ardından cerrahın takvimine göre.

Olası komplikasyonlar (yönetilebilir)

• Üretra fistülü (idrarın delikten sızması),

• Meatal darlık (uçta daralma),

• Yara ayrışması veya kalıcı eğrilik,

• Üretral divertikül (nadir).
  Gerekirse revizyon cerrahisi planlanabilir. Erken dönemde kızarıklık/şişlik genellikle geçicidir; ateş, kötü koku veya belirgin sızıntıda hekime başvurulmalıdır.

Uzun dönem sonuçlar

• Doğru teknik ve uygun yaşta onarımla çocukların büyük çoğunluğu tek hatlı, ağrısız işer, ileride normal cinsel/üreme fonksiyonlarına sahip olur.

• Proksimal/ileri olgularda daha uzun takip ve bazen ikinci aşama gerekebilir.

SSS – Sık sorulan sorular

Sünnet yaptırabilir miyiz?
Hipospadias şüphesinde önce değerlendirme, sonra cerrahi plan; sünnet ertelenir.

Kaç ameliyat gerekir?
Distal olguların çoğu tek seansta düzelir; ileri olgularda iki aşama gerekebilir.

Tuvalet eğitimi etkilenir mi?
Ameliyat ve iyileşme tamamlandıktan sonra normal süreç beklenir.

İz kalır mı?
Kesiler küçük ve bölgede gizlidir; zamanla belirsizleşir.